ਪਾਰਵਤੀ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਦਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿਨ ਪਾਰਵਤੀ ਪਾਸ ਦੇ ਹੇਠੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵਗ ਕੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਭੁੰਤਰ ਵਿਖੇ ਬਿਆਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘਾਟੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਚੀਲ ਅਤੇ ਦਿਆਰ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਗਰਮ ਚਸ਼ਮੇ ਹਨ। ਲਗਭਗ 1,580 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਕਸੋਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
ਬੈਕਪੈਕਰਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਇਤਿਹਾਸ
ਘਾਟੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇਸ ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ — ਮਲਾਣਾ, ਰਸੋਲ, ਗ੍ਰਾਹਣ, ਤੋਸ਼, ਪੁਲਗਾ — ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਣੀਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਤੀਰਥ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਕਸੋਲ ਮਣੀਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ 1970ਵਿਆਂ ਅਤੇ 80ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬੈਕਪੈਕਰ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। 1990ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਫ਼ੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੁੰਮਣ ਨਿਕਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀਆਂ ਦੀ ਮਨਪਸੰਦ ਥਾਂ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਬਰੂ ਦੇ ਬੋਰਡ, ਇੱਕ ਖ਼ਬਾਦ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲੇਗਾ।
2010ਵਿਆਂ ਤੋਂ ਦੇਸੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਲੰਮੇ ਵੀਕਐਂਡਾਂ ’ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਿੱਲੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਆਏ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਟਲ ਮਣੀਕਰਨ ਵੱਲ ਸੜਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਘਾਟੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੋਕ ਲੱਭਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਹੈ — ਬੱਸ ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਵੀਹ ਮਿੰਟ ਤੁਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਜੋ ਛੱਡਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ
ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਕਸੋਲ
ਪਾਰਵਤੀ ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਬੈਕਪੈਕਰਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲਗਭਗ 1,580 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ’ਤੇ ਗੈਸਟਹਾਊਸਾਂ, ਕੈਫ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਚੀਲ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਟੀ — ਕਸੋਲ ਪੂਰੀ ਘਾਟੀ ਦਾ ਬੇਸ ਕੈਂਪ ਹੈ: ਦਰਿਆ ਕੰਢੇ ਸੈਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲੀ ਖਾਣਾ, ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਛਲਾਲ, ਰਸੋਲ ਤੇ ਗ੍ਰਾਹਣ ਦੀਆਂ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਜੋ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮਣੀਕਰਨ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਉਬਲਦੇ ਚਸ਼ਮੇ
ਕਸੋਲ ਤੋਂ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਵੱਲ, ਮਣੀਕਰਨ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਠੰਢੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਰਮ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਭਾਫ਼ ਉੱਠਦੀ ਹੈ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੁਫ਼ਤ ਲੰਗਰ ਛਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਦੇ ਚੌਲ ਚਸ਼ਮੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਮਲਾਣਾ
ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਤਨ ਪਿੰਡ
ਮਲਾਣਾ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦੀ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰੇ ਥਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਵਸਿਆ ਹੈ — ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਆਪਣੀ ਪਿੰਡ ਪਰਿਸ਼ਦ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਜਮਲੂ ਨਾਲ। ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਸੁਆਗਤਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਤੇ: ਰਾਹ ’ਤੇ ਹੀ ਰਹੋ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ, ਘਰਾਂ ਜਾਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾ ਲਾਓ।
ਉੱਪਰਲੀ ਪਾਰਵਤੀ ਘਾਟੀ ਤੋਸ਼
ਸੜਕ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ’ਤੇ ਵਸਿਆ ਪਿੰਡ
ਤੋਸ਼ ਨਾਲੇ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲਗਭਗ 2,400 ਮੀਟਰ ’ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਤੋਸ਼, ਘਾਟੀ ਦੇ ਸੜਕ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧੁੱਪ ਵਾਲੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਗੈਸਟਹਾਊਸ, ਝਰਨੇ ਤੱਕ ਦੀ ਸੈਰ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਬਰਫ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਕਸੋਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਛਲਾਲ, ਰਸੋਲ, ਗ੍ਰਾਹਣ, ਪੁਲਗਾ ਅਤੇ ਕਲਗਾ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੂਚੀ ਵੇਖੋ।
ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਿਵਾਜ
- ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ: ਹਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮੰਦਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਕਈ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ — ਸਭ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਮਲਾਣਾ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਤੋਸ਼, ਰਸੋਲ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ — ਬਾਹਰਲੇ ਲੋਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬੋਰਡ ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਪੁੱਛ ਲਓ।
- ਮਣੀਕਰਨ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਢਕੋ ਅਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਉਤਾਰੋ; ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤੰਬਾਕੂ, ਨਾ ਸ਼ਰਾਬ।
- ਫ਼ੋਟੋਆਂ: ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ, ਫ਼ੋਟੋ ਖਿੱਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛੋ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫ਼ੋਟੋ ਨਾ ਖਿੱਚੋ।
- ਪਹਿਰਾਵਾ: ਕਸੋਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਕੱਪੜੇ ਠੀਕ ਹਨ; ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਵੱਧ ਢਕਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ।
- ਭਾਸ਼ਾ: ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਕੁੱਲਵੀ ਬੋਲੀ; ਕਸੋਲ ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਆਮ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਿਬਰੂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵੀ ਖ਼ੂਬ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ।
- ਸ਼ੁਭ-ਇੱਛਾਵਾਂ: “ਨਮਸਤੇ” ਹਰ ਥਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ “ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ”।
ਪੈਸਾ, ਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਮਲੀ ਗੱਲਾਂ
- ਨਕਦੀ: ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਮਣੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ATM ਹਨ ਜੋ ਅਕਸਰ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭੁੰਤਰ ਜਾਂ ਕੁੱਲੂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਓ। ਮਣੀਕਰਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
- ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ: ਕਸੋਲ ਦੇ ਕਈ ਕੈਫ਼ੇ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ UPI ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਾਣ ’ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਾਰਡ ਘੱਟ ਹੀ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
- ਮੋਬਾਈਲ ਸਿਗਨਲ: ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਮਣੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ-ਚਲਾਊ; ਤੋਸ਼, ਕਲਗਾ ਅਤੇ ਪੁਲਗਾ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ; ਖੀਰਗੰਗਾ ਵਾਲੀ ਪਗਡੰਡੀ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨਹੀਂ।
- ਬਿਜਲੀ: ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਜਾਣਾ ਆਮ ਹੈ। ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਟਾਰਚ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
- ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤ: ਕਸੋਲ ਅਤੇ ਮਣੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਢਲੇ ਕਲੀਨਿਕ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ; ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲਾ ਹਸਪਤਾਲ ਕੁੱਲੂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਪਣੀਆਂ ਰੋਜ਼ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਲਿਆਓ।
- ਖ਼ਰਚੇ: ਘਾਟੀ ਪੈਸੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੁੱਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਹਿੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਾਦੇ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਕੈਫ਼ੇ ਦਾ ਖਾਣਾ ਸਸਤਾ ਹੈ; ਲੰਮੇ ਵੀਕਐਂਡਾਂ ’ਤੇ ਅਤੇ ਮਈ–ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਬਲੌਗਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਰੇਟ ਵੇਖੋ।
ਕੀ ਪੈਕ ਕਰੀਏ
- ਅਸਲੀ ਪਕੜ ਵਾਲੇ ਬੂਟ — ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵੀ ਪਥਰੀਲੇ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਗਿੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਗਰਮ ਕੱਪੜਾ, ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਢੁਕਵੇਂ ਕੱਪੜੇ।
- ਰੇਨ ਜੈਕੇਟ (ਜੂਨ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ) ਅਤੇ ਬੈਗ ਲਈ ਕਵਰ।
- ਟਾਰਚ ਜਾਂ ਹੈੱਡਲੈਂਪ, ਪਾਵਰ ਬੈਂਕ, ਮੁੜ ਭਰੀ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ।
- ਗਰਮ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਲਈ ਨਹਾਉਣ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਛੋਟਾ ਤੌਲੀਆ; ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਢਕਣ ਲਈ ਰੁਮਾਲ ਜਾਂ ਚੁੰਨੀ।
- ਸਨ ਕ੍ਰੀਮ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਦੀਆਂ ਐਨਕਾਂ — ਉੱਚਾਈ ’ਤੇ ਧੁੱਪ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਫ਼ੋਟੋ ਵਾਲਾ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ। ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਟਲ ਚੈੱਕ-ਇਨ ਲਈ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਪਾਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਵੀਜ਼ਾ ਨਾਲ ਰੱਖਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਪਰਮਿਟ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ
ਕਸੋਲ, ਮਣੀਕਰਨ, ਤੋਸ਼ ਜਾਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਪਰਮਿਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਟ੍ਰੈਕਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲੂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਰੂਟਾਂ ’ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੈ ਜਾਂ ਬਰਸਾਤ ਵਿੱਚ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਯਮ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੈਸਟਹਾਊਸ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਜਿਸਟਰਡ ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਏਜੰਸੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਓ। ਪਿਨ ਪਾਰਵਤੀ ਪਾਸ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਪਿਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟ੍ਰੈਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮਿਟ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮ ਆਪਣੇ ਆਪਰੇਟਰ ਤੋਂ ਪਤਾ ਕਰ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਭੰਗ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ
ਚਰਸ ਲਈ ਘਾਟੀ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਗੱਲ ਕਰੀਏ। ਚਰਸ (ਕੈਨਾਬਿਸ ਰੇਜ਼ਿਨ) ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰਕੋਟਿਕ ਡਰੱਗਜ਼ ਐਂਡ ਸਾਈਕੋਟ੍ਰੋਪਿਕ ਸਬਸਟੈਂਸਿਜ਼ ਐਕਟ ਅਧੀਨ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ। ਕੋਲ ਰੱਖਣ ’ਤੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਕਸੋਲ ਵਾਲੀ ਸੜਕ ’ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨਾਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਸਲੂਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸਾਈਟ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਘਾਟੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਉਸ ਲਈ ਮਾਣੋ ਜੋ ਇੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਕਮਾਲ ਦਾ ਹੈ।
ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰੋ
- ਆਪਣਾ ਕੂੜਾ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸੜਕ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਆਓ। ਕੂੜਾ ਘਾਟੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ।
- ਪਲਾਸਟਿਕ ਖ਼ਰੀਦਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬੋਤਲ ਮੁੜ ਭਰੋ; ਕਈ ਕੈਫ਼ੇ ਮੁਫ਼ਤ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਰਾਤ ਨੂੰ ਰੌਲਾ ਘੱਟ ਰੱਖੋ। ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
- ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾ ਬਾਲੋ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਵੇਂ ਹੀ ਛੱਡੋ ਜਿਵੇਂ ਮਿਲੇ ਸਨ।
- ਜਿੱਥੇ ਹੋ ਸਕੇ ਸਥਾਨਕ ਗਾਈਡ ਲਓ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਮਸਟੇ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੋ।
ਕੁਝ ਬੁੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ? ਕਸੋਲ ਦੇ ਅਸਲੀ ਟੂਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ ਜਾਂ ਵੇਖੋ ਕਿੱਥੇ ਰੁਕੀਏ।
