કસોલનો દરેક રસ્તાનો પ્રવાસ ભુંતરમાંથી પસાર થાય છે — આશરે 1,100 મીટરે આવેલું ધમધમતું જંક્શન નગર, જ્યાં પાર્વતી નદી બિયાસમાં ભળે છે. ચંદીગઢ–મનાલી હાઇવે એમાંથી પસાર થાય છે, ખીણનું એકમાત્ર એરપોર્ટ તેની બાજુમાં છે, અને કસોલનો રસ્તો સંગમ પરના પુલ ઉપરથી ફંટાય છે.
જિલ્લા મથક કુલ્લુ 10 કિમી ઉત્તરે છે. ત્યાં વિસ્તારનું મુખ્ય બસ સ્ટેન્ડ, હોસ્પિટલ અને બજાર છે, અને દર ઓક્ટોબરમાં અઠવાડિયું ચાલતો કુલ્લુ દશેરા યોજાય છે, જ્યારે આખા જિલ્લાનાં — પાર્વતી ખીણ સહિત — ગામદેવતાઓને શોભાયાત્રામાં અહીં લાવવામાં આવે છે.
ભુંતર અને કુલ્લુમાં ખાસ કરવા જેવું
સંગમ જુઓ
ભુંતરના પુલ પરથી તમે રાખોડી-લીલી પાર્વતીને બિયાસમાં મળતી જોઈ શકો. કસોલની બસની રાહ જોતા હો ત્યારે એ પાંચ મિનિટનું રોકાણ છે.
બિજલી મહાદેવ ચઢો
સંગમ ઉપરની પર્વતધાર પર, લગભગ 2,460 મીટરે આવેલું આ શિવ મંદિર તેના ઊંચા લાકડાના સ્તંભ માટે જાણીતું છે, જે વીજળીને ખેંચે છે એમ કહેવાય છે. કુલ્લુથી રસ્તો મોટા ભાગની ઊંચાઈ સુધી જાય છે, પછી પગથિયાં અને જંગલમાં થઈને લગભગ એક કલાક ચાલવાનું. નજારામાં બંને ખીણો આવી જાય છે.
કુલ્લુમાં ખરીદી કરી લો
કુલ્લુનું અખાડા બજાર અને ઢાલપુર એ વિસ્તારની હાથશાળની શાલ અને ટોપીઓ વાજબી ભાવે ખરીદવાની, રોકડ ઉપાડવાની અને જે કંઈ ભૂલી ગયા હો તે લઈ લેવાની જગ્યાઓ છે.
બિયાસમાં રાફ્ટિંગ
કુલ્લુ આસપાસના બિયાસના પટ્ટા મોસમમાં (આશરે એપ્રિલથી જૂન અને ચોમાસા પછી) હિમાચલના સૌથી જાણીતા રાફ્ટિંગ રૂટ છે. ફક્ત લાઇસન્સવાળા ઓપરેટરો સાથે જ જાઓ અને હેલ્મેટ તથા લાઇફ જેકેટ પહેરો.
મનાલી તરફ આગળ વધો
મનાલી ભુંતરથી લગભગ 50 કિમી ઉત્તરે છે. એ કસોલ સાથે સહજ રીતે જોડાય છે — અમારા ટૂર પાના પર મનાલીની ડે-ટ્રિપ જુઓ.
ભુંતર અને કુલ્લુ કેવી રીતે પહોંચવું
- બસ દ્વારા: દિલ્હી–મનાલી અને ચંદીગઢ–મનાલીની બધી બસો ભુંતર ઊભી રહે છે. કંડક્ટરને કહી દો કે તમે ત્યાં ઊતરવાના છો.
- વિમાન દ્વારા: કુલ્લુ–મનાલી એરપોર્ટ (ભુંતર)નો રનવે ટૂંકો છે અને દિલ્હી તથા બીજાં થોડાં શહેરોથી નાનાં વિમાનોની ફ્લાઇટો મર્યાદિત અને હવામાન પર નિર્ભર છે.
- આગળ કસોલ: મણિકરણ અને બરશૈણીની લોકલ બસો ભુંતર બસ સ્ટેન્ડથી આખો દિવસ ઊપડે છે; ટેક્સીઓ સ્ટેન્ડ અને એરપોર્ટ પર ઊભી હોય છે. કસોલ કેવી રીતે પહોંચવું જુઓ.
સ્થાનિક ટિપ્સ
- દિલ્હીથી રાતની બસો વહેલી સવારે ભુંતર પહોંચે છે. ચાની ટપરીઓ ખુલ્લી હોય છે, અને ખીણમાં ઉપર જતી પહેલી લોકલ બસો પરોઢ પછી તરત ઊપડે છે.
- અહીંનાં ATM વાપરી લો. ખીણ પહેલાં રોકડ માટેની આ છેલ્લી ભરોસાપાત્ર જગ્યા છે.
- ચોમાસામાં નીકળતાં પહેલાં બસ સ્ટેન્ડ પર કસોલ રોડની સ્થિતિ વિશે પૂછી લો.
- પ્રવાસના અંતે અડધો દિવસ ફાજલ હોય, તો ભુંતરમાં રાહ જોવા કરતાં બિજલી મહાદેવ તેનો વધુ સારો ઉપયોગ છે.
ભુંતર અને કુલ્લુ સમાવતી ટૂર
આ ગાઇડેડ ટ્રિપ ભુંતર અને કુલ્લુને આવરી લે છે અથવા તેની મુલાકાત સાથે સહેલાઈથી જોડી શકાય છે:
ખાનગી બહુ-દિવસીય ટૂર કુલ્લુથી: 4 દિવસની ખાનગી મનાલી અને રોહતાંગ પાસ ટૂર
ચાર દિવસની ખાનગી સર્કિટ, જે કુલ્લુથી શરૂ થાય છે — ભુંતર વિમાનમાં ઊતરો કે હમણાં જ કસોલથી નીચે આવ્યા હો તો અનુકૂળ — અને મણિકરણ, મનાલીનાં મંદિરો તથા રોહતાંગ પાસ તરફની સહેલ આવરી લે છે. પાસ ફક્ત મોસમમાં ખુલ્લો રહે છે અને પરમિટ જોઈએ છે; બુક કરતી વખતે શું સામેલ છે તેની ખાતરી કરી લેજો.
- કુલ્લુથી શરૂ થાય છે, ભુંતર એરપોર્ટની નજીક
- મણિકરણની મુલાકાત સામેલ
- મનાલીનાં મંદિરો અને રોહતાંગ પાસની સહેલ
ખાનગી ડે-ટ્રિપ મનાલીથી કસોલ અને મણિકરણની આખા દિવસની સાઇટસીઇંગ ટૂર
તમે મનાલીમાં રોકાયા હો અને ફક્ત એક જ દિવસ હોય, તો ડ્રાઇવર સાથેની આ ખાનગી કારની ટ્રિપ પાર્વતી ખીણના બે અનિવાર્ય મુકામ આવરી લે છે: ઊકળતા ઝરાવાળું તીર્થનગર મણિકરણ અને કસોલનાં નદીકિનારાનાં કાફે. પિકઅપ ઉપલબ્ધ છે અને ગતિ તમે જ નક્કી કરો.
- કુલ્લુ ખીણમાં નીચે અને પાર્વતીની કોતરમાં ઉપર જતી ડ્રાઇવ
- ગુરુદ્વારા મણિકરણ સાહિબ, તેનું લંગર અને ગરમ પાણીના કુંડ
- કસોલમાં જમવા અને નદીકિનારે ચાલવા માટે ફ્રી સમય
ખાનગી બહુ-દિવસીય ટૂર મનાલી અને કુલ્લુ વન્યજીવ અભયારણ્ય ટૂર (5 દિવસ)
મનાલી અને કુલ્લુની પ્રકૃતિ-કેન્દ્રિત પાંચ દિવસની ખાનગી ટૂર, ભોજન અને પિકઅપ સાથે. જે પ્રવાસીઓ આખી કુલ્લુ ખીણ એક જ ઓપરેટરને સોંપીને કસોલ પહેલાં કે પછી જાતે ઉમેરવા માગે છે તેમને અનુકૂળ.
- મનાલી અને કુલ્લુ ખીણની આસપાસ પાંચ દિવસ
- જંગલો, વન્યજીવ વિસ્તારો અને ખીણના વ્યૂપોઇન્ટ
- ભોજન સામેલ, પિકઅપ ઉપલબ્ધ
એડવેન્ચર પ્રવૃત્તિ મનાલી: ખીણના સૌથી ઊંચા ટેક-ઓફ પોઇન્ટ પરથી પેરાગ્લાઇડિંગ
પાર્વતીની સાંકડી કોતરમાં પેરાગ્લાઇડિંગ થતું નથી, એટલે આ સૌથી નજીકનો વિકલ્પ છે: કુલ્લુ ખીણ ઉપરના ઊંચા લોન્ચ સુધી જીપની સવારી અને લાઇસન્સવાળા પાઇલટ સાથે ટેન્ડમ ઉડાનમાં નીચે. ઉડાનો સંપૂર્ણપણે હવામાન પર નિર્ભર છે.
- આશરે 8,000 ફૂટના ટેક-ઓફ સુધી જીપની સવારી
- લાઇસન્સવાળા પાઇલટ સાથે ટેન્ડમ ઉડાન
- કોઈ અનુભવ જરૂરી નથી
